FÜ'de geliştirilen termoelektrik verim ölçüm sistemi dünyaya ihraç ediliyor

Elazığ'daki Fırat Üniversitesi (FÜ) Fen Fakültesi Fizik Bölümünde görev yapan Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin verimini ölçmek amacıyla cihaz ve yazılım bileşenlerini bir araya getiren bir sistem tasarladı.

Prof. Dr. Yakuphanoğlu, üniversite-sanayi işbirliği kapsamında FÜ ve Fırat Teknokent bünyesinde kurduğu şirket üzerinden AR-GE faaliyetleri gerçekleştirerek ileri teknoloji ürünleri ortaya koyuyor.

Yakuphanoğlu, yaklaşık 2 yıl önce gerçekleştirdiği AR-GE faaliyetlerinin sonunda, cep telefonları ile işlemcilerin soğutulmasından laboratuvarlarda kullanılan PCR cihazlarına, hassas aşı ve ilaçların korunmasından derin uzay araçlarında kesintisiz güç sağlanmasına kadar çeşitli alanlarda kullanılan termoelektrik jeneratör geliştirdi.

Isı enerjisini doğrudan elektrik enerjisine çeviren jeneratör, elektrik enerjisinden yararlanarak hassas biçimde soğutma ve ısıtma da yapıyor. Söz konusu termoelektrik jeneratörün verimini ölçebilecek bir cihaz geliştirmek üzere yaklaşık 1 yıl boyunca çalışan Yakuphanoğlu, bu çalışmaların sonunda "Termoelektrik Power Analiz Sistemi" ismini verdiği, cihaz ile yazılımdan meydana gelen sistemi ortaya çıkardı.

AA muhabirine açıklamalarda bulunan Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerden günümüzde çok sayıda teknolojide yararlanıldığını ve bu sebeple bilim insanlarının daha yüksek verimle çalışan termoelektrik jeneratörler geliştirmek için geniş kapsamlı araştırmalar yürüttüğünü anlattı. Bu amaç doğrultusunda kendisinin de yarı iletken bir modül ürettiğini aktaran Yakuphanoğlu, şu ifadeleri kullandı: "Termoelektrik modülün üretimini tamamladıktan sonra analizlerini gerçekleştirmemiz gerekiyor.

Başka bir deyişle, modülün verimini ve elektriksel performansını ölçmelisiniz. Bu ölçümler sırasında yerli ve milli bir cihaza gereksinim duyduk; Türkiye'de bu nitelikte yerli bir cihaz veya sistem bulunmuyordu. Bunun üzerine, Türkiye'de ilk kez yerli olarak üretimini yapalım dedik.

Hedefimiz, bir fikri yüksek teknolojili bir ürüne çevirmekti. Termoelektrik Power Analiz Sistemi olarak adlandırdığımız sistemi geliştirdik. Bu sistem aracılığıyla ürettiğimiz termoelektrik modülün elektriksel özelliklerinin tamamını otomatik biçimde analiz edebilir, performansını tespit edebilirsiniz.

Cihazımızı bugüne kadar dünyanın çeşitli ülkelerine ihraç ettik ve bilim insanları şu anda bu cihazlardan yararlanıyor." "Geliştirdiğimiz sistem sayesinde ürettiğimiz termoelektrik modülü kolaylıkla test ediyoruz" Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin cep telefonları ve işlemcilerin soğutulmasında, laboratuvarların PCR cihazlarında, tıp alanında hassas aşı ve ilaçların korunmasında ve derin uzay araçlarına aralıksız güç sağlanmasında olduğu gibi çok sayıda kritik alanda kullanım bulduğunu belirtti.

Ortaya koydukları sistemin Türkiye'de bu alana yönelik çalışmalar için yol açacağını vurgulayan Yakuphanoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: "Yeni geliştirdiğimiz sistem sayesinde ürettiğimiz termoelektrik modülün testlerini kolayca yapabiliyoruz. Bu testlerin sonucunda, geliştirdiğimiz modülün verimini nasıl daha üst seviyelere taşıyabileceğimiz konusundaki çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Türkiye'deki bilim insanları, bu analiz sistemi sayesinde artık yeni termoelektrik jeneratörler geliştirebilecek ve bunları kullanarak yeni yüzyılda termoelektrik alanında farklı teknolojiler ortaya koymaya yönelik geniş bir çalışma alanı oluşturabilecek." Şimdiye dek 40'ın üzerinde teknolojik ürün ortaya koyduğunu belirten Yakuphanoğlu, bu ürünlerin altyapısını oluşturan pek çok bilimsel makale kaleme aldığını söyledi.

Yakuphanoğlu, ekim ayında Stanford Üniversitesi ile Elsevier (Uluslararası akademik yayıncılık şirketi) tarafından uluslararası yayınların kalitesi ve bu yayınlara yapılan bilimsel atıfların sayısı temel alınarak oluşturulan "Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesi"nde yüzde 2'lik kesime girdiğini, bu gelişmenin daha çok araştırma yürütmek için kendisine motivasyon sağladığını da ifade etti.